Taalpilots

‘Onze leerlingen zijn vooral afkomstig uit gezinnen met een allochtone achtergrond’, zegt Yvonne van Dijk, directeur van openbare basisschool Ravenstein in Vlissingen. Haar school is dan ook een van de deelnemers aan het Zeeuwse taalverbetertraject “Meer taalkansen voor Zeeuwse kinderen“. Nagenoeg alle kinderen hebben taalachterstanden. Daarom willen we dat ze zoveel mogelijk onderwijstijd krijgen. We hebben bijvoorbeeld een schakelklas, verlengde schooldagmodel. Daarmee verlengen we de schooltijd al. Hoe meer onderwijstijd onze leerlingen krijgen, hoe meer kansen ze hebben.'

Zomerschool
Toen het ministerie van OCW aankondigde dat er pilots werden gestart om de onderwijstijd te verlengen door in de zomervakantie ook les te gaan geven, ging Yvonne samen met twee anders scholen in de wijk met de gemeente in gesprek om dit te gaan realiseren. ‘Nog meer schooltijdverlenging door de week is niet te doen. We hebben in de loop der jaren al heel veel onderwijsactiviteiten opgestart aansluitend aan de schooltijden. Maar in de zomervakantie vervelen onze leerlingen zich. Er gebeurt niets, veel kinderen gaan niet op vakantie en de ouders ondernemen ook weinig met ze. Bovendien zien we ieder jaar dat kinderen na de zomervakantie achteruit zijn gegaan en zes weken geen Nederlands hebben gesproken. Daarom willen we graag een zomerschool.’ Dit jaar worden de plannen gemaakt, in de zomer van 2010 gaat de zomerschool draaien.

Brede school
Drie scholen gaan aan het traject meedoen, behalve de openbare Ravenstein de katholieke St. Jozefschool en de protestants christelijke/katholieke Het Vlot. ‘We zijn bezig met elkaar een brede school te vormen. In 2011 kunnen we onze intrek nemen in het nieuwe gebouw. Dat moet een multifunctioneel centrum worden, waar niet alleen de scholen gevestigd zijn, maar ook andere voorzieningen zoals maatschappelijk werk, sport, mediatheek, consultatiebureau, schoolarts, kinderopvang en voor- en naschoolse opvang.’ Voor de zomerschool wordt gebruik gemaakt van twee locaties en van de materialen die aanwezig zijn op de scholen.

Motivatie
‘We gaan de kinderen selecteren op leerwinst en motivatie’, vertelt Yvonne. ‘We maken het eerste jaar drie groepen van tussen de negen en vijftien kinderen uit de groepen 5 tot en met 8, in 2011 worden dat vier groepen.’ Per kind wordt een persoonlijk, realistisch doel geformuleerd. ‘Met kinderen van die leeftijd kun je goed doelen stellen en afspraken maken. De boodschap wordt: als je je inspant en je gaat ervoor, dan kun je je doel halen.’ De kinderen worden ook gemonitord tot in het voortgezet onderwijs. ‘We willen weten hoe het verder met ze gaat, niet alleen het eerste jaar dat ze naar het vo gaan, maar ook daarna.’

Schoolmaaltijden
‘Ze kunnen zich inschrijven voor zes of vier weken, maar die van zes weken gaan voor. En dan is het ’s morgens en ‘s middags een programma, met tussen de middag een maaltijd.’ Ook tijdens het schooljaar verstrekt Ravenstein schoolmaaltijden. ‘We beginnen de ochtend altijd met een boterham. Als we willen dat kinderen iets leren, moeten we zorgen dat ze iets in hun maag hebben.’

Basisvaardigheden
Belangrijk in het programma zijn de basisvaardigheden. ‘Natuurlijk gaan we kinderen bijspijkeren in taal en rekenen. Daarnaast hechten we veel waarde aan levensecht leren’, zegt Yvonne. ‘We werken met de aanpak van Marzano. Die heeft onderzocht ”wat werkt op school”, en dat passen we toe.’ Daarom zullen er veel buitenschoolse activiteiten worden ondernomen.  ‘Deze kinderen weten zo weinig van de omgeving, van de wereld om hen heen, waarom de dingen zijn zoals ze zijn. We gaan bijvoorbeeld niet alleen kijken hoe een plattegrond eruit ziet, maar ook samen op een hoog gebouw klimmen zodat je de omgeving kan zien. Vervolgens gaan we natuurlijk ook op de kaart kijken en routes lopen.’ Bij de verschillende thema’s horen specifieke woorden en begrippen. Door deze woorden in een context aan te bieden, kunnen kinderen ze beter onthouden.

Leerkrachten
De groepen worden geleid door ervaren leerkrachten en klassenassistenten. Deze krijgen een aanstelling van zodanige duur, dat er ruimte is om zich goed voor te bereiden. ‘We werken met de materialen van drie verschillende scholen en de kinderen van drie scholen, dus leerkrachten hebben tijd nodig om zich in te werken. Maar het is natuurlijk prachtig: zo kunnen we bijvoorbeeld gebruik maken van digitale schoolborden.’ Voor pabostudenten kan de zomerschool mogelijk een stageplek worden. ‘Dat kan een meerwaarde hebben. Maar de leerlingen die moeten wel worden begeleid door iemand die precies weet wat ze doet.’

Ouderbetrokkenheid
Yvonne zou graag zien dat ook de ouders meer betrokken zijn bij de schoolloopbaan van hun kinderen en de activiteiten die zij onderneemt actief ondersteunen. Dat vergt nog wel enige inspanning, verwacht ze. ‘We zullen goed moeten communiceren dat het echt een buitenkans is voor de kinderen die mee mogen doen. De ouders zijn vaak zo laag opgeleid dat ze zich moeilijk kunnen voorstellen wat er allemaal op school gebeurt en dat zij daarin en daarbij ook een actieve rol kunnen spelen en dus kunnen bijdragen aan het schoolsucces van hun kind.’

Veel mogelijk
De zomerschool zal beslist een succes worden, zegt Yvonne. ‘De leerkrachten zijn zeer gemotiveerd. De kwaliteit van de leerkrachten is hoog. Omdat we met drie scholen samenwerken, en we ook in de toekomst als brede school die samenwerking voortzetten, is er heel veel mogelijk.’

PO-Raad / Projectbureau Kwaliteit, september 2009