Taalpilots

De Kameleon doet al veel aan taal. De school neemt ook deel aan de taalpilots. Wat was de aanleiding om daarnaast mee te doen met het project Kunst van Lezen?
“Via de coördinator taalpilot Almere werden we op de hoogte gebracht van het project. Omdat we het leesonderwijs, waaronder boekpromotie al in de planning hadden staan, en het project daar goed bij aansloot, besloten we mee te doen. De eerste gesprekken met de directie waren medio oktober 2008.
We zijn in januari gestart met de voorlichting hier op school.  Willy de Meij, een medewerker van bibliotheek Almere, heeft in het team een toelichting gegeven op het project. Per 1 maart zijn we gestart.”

Wat gebeurde er als eerste?
“De bibliotheekmedewerker kwam inventariseren hoe onze collectie ervoor stond, en wat onze wensen waren. Maar er was al veel in orde. We hebben een grote collectie omdat we ontstaan zijn uit een fusie. De administratie draait op Educat. Alle boeken zijn al ingevoerd. We hebben een bibliotheekcoördinator. Wat bibliotheekmedewerker Silvia samen met onze biebouders als eerste heeft gedaan is de collectie opschonen. We hebben veel boeken van twintig jaar geleden verkocht. De opbrengst van de boeken die verkocht zijn stroomt terug in de bieb. In een enquête hebben de leerlingen aan mogen geven welke boeken zij graag in onze bieb hebben. We kopen nu gericht nieuwe boeken aan, zoals op de lage AVI-niveaus en boeken met cd’s voor kinderen met leesproblemen. Er is ook een mooi presentatiemeubel neergezet.”

Zijn kinderen meer gaan lezen?
“Jazeker! We hebben een grootabonnement op de bibliotheek, en in het overzicht kun je zien hoe het aantal ‘nulleners’, kinderen die nooit een boek lenen, is afgenomen. In oktober 2008 was 80 procent nog nullener, in juli nog maar 13,2 procent. We hebben er ook veel aan gedaan, alle klassen zijn twee keer op bezoek geweest, een keer ter introductie, en een keer met een les in de bibliotheek.”

Gaan ze ook beter lezen?
“Naast dit project doen we natuurlijk heel veel meer met taal. We starten elke dag om half negen met de hele school met lezen. De resultaten gaan omhoog, we halen onze streefdoelen. Maar dat komt ook omdat we meer aandacht zijn gaan schenken aan het fonemisch bewust zijn in de kleuterbouw, het werken met het leescircuit in groep 4-8 en meer leestijd hebben ingevoerd. Alles grijpt in elkaar. Ze lezen meer, lezen beter, krijgen succeservaringen, en lezen dan nog meer.”

Doen jullie ook mee aan leesbevorderende projecten?
“Silvia voert projecten op de school uit, zoals ‘dit ben ik, wie ben jij’, met een wisselcollectie van de bibliotheek, waarbij kinderen stickers kunnen krijgen en een boekenlegger kunnen verdienen. Dat is altijd een stimulans. Daarnaast doen we ook mee aan activiteiten rond de kinderboekenweek, voorleesmiddagen  bijvoorbeeld, en voorlezen uit eigen werk. Dit jaar wilden ook de zwakke lezers op het podium hun eigen werk voordragen, dat was wel een succesje!
We nemen ook deel aan andere activiteiten op het gebied van leesbevordering: nationale voorleesdagen, nationale voorleeskampioen, voorleesontbijt, voordrachtslezen door een bovenbouwleerling in de onderbouw. De bibliotheek wordt thematisch aangekleed. Momenteel staan griezelboeken centraal. Binnenkort komen gedichten aan bod. Ook hebben we schrijvers centraal staan.
Kinderen kunnen boekrecensies schrijven met een ‘boekrecensie-doos’. Hierin zitten allerlei materialen die ze hiervoor kunnen gebruiken. De boekrecensies hangen de leerlingen op in de bibliotheek,  zodat ook kinderen uit andere groepen ze kunnen lezen”

Wat is de meerwaarde van de samenwerking met de bibliotheek?
“Silvia zit barstensvol ideeën, ik weet zelf ook goed waar we naartoe moeten, en het is inspirerend om samen die ideeën uit te werken. Vanuit het project gaan we boeken in thema’s onderverdelen, met pictogrammen erop. We hebben ongeveer 2.500 titels voor fictie en nog eens 800 voor non-fictie, dus dat is veel uitzoekwerk. We willen ook de ouders er meer bij betrekken. We vragen ze te helpen met pictogrammen plakken en we geven ook informatie over jeugdliteratuur bijvoorbeeld.”

Is er belangstelling bij de ouders?
“We hebben samen met de bibliotheekcoördinator een informatieavond georganiseerd die prima is verlopen. We hebben workshops verzorgd over de vertelboekjes, voortgezet technisch lezen, begrijpend luisteren en begrijpend lezen, de bibliotheek, de schoolbibliotheek. Van 40 procent van de kinderen kwamen er ouders, dat is een grote opkomst. We hebben als speerpunt dat er nog meer ouders bij betrokken moeten worden.”

Waar heb je naar moeten zoeken in dit project?
 “In het begin was het niet duidelijk wat we konden verwachten van de bibliotheekmedewerker. Silvia wilde vooral kijken wat de vraag van de school was, en de bibliotheek had allerlei leuke plannen in de aanbieding. De school heeft zelf  een duidelijk idee van waar we naartoe willen. Met elkaar kwamen we er wel uit. Het is erg prettig met iemand samen te werken die korte lijntjes heeft met de bibliotheek, en die met je mee kan denken.”

Waar moet je op letten als school als je wilt meedoen met het project?
“Het kost tijd. We hebben een uitgebreid programma boekpromotie opgesteld. Het is niet alleen het neerzetten van een mooi presentatiemeubel, je moet het project inbedden in de school, in andere activiteiten. Als je het als los thema doet, is de meerwaarde minder groot.”

Zie voor meer informatie over boekpromotie en Kunst van Lezen: http://www.taalpilots.nl/praktijkvoorbeelden/kunstvanlezen

Er is ook kwaliteitskaart Kunst van Lezen, zie hieronder.

PO-Raad/Projectbureau Kwaliteit, november 2009