De Troubadour in Hoorn
Nieuwe taalmethode
Met 95 leerlingen is de Troubadour in Hoorn een kleine school. Maar in de thuissituatie hebben leerlingen soms met grote problemen te maken. Taalbeleid is belangrijk op een school met veel nationaliteiten. Deelname aan de Pilots Taalbeleid Onderwijsachterstanden betekent dat de school het taal- en leesniveau kan verbeteren en de leerkrachten verder kan professionaliseren.
‘Er vallen drie locaties onder één directie’, legt Joke Ram uit. Zij is locatiecoördinator, intern begeleider en taalcoördinator. ‘Dat betekent drie kopieermachines, drie telefoons, enzovoort. Financieel is dat ongunstig. Daar komt bij dat de wijk waarin deze locatie staat een beetje een blinde vlek is voor de gemeente. Omdat er ook koophuizen staan, lijkt het of het wel meevalt met de problematiek. Mede daardoor is het ons nog niet gelukt de financiering van een voor- en vroegschoolse educatie rond te krijgen.’
Netwerk
Inmiddels is er met welzijnsorganisatie Netwerk een samenwerking tot stand gekomen. Leerlingen uit de groepen 6, 7 en 8 kunnen deelnemen aan allerlei activiteiten, zoals sport, filosofie en creatieve activiteiten. ‘De ervaringen die ze hiermee opdoen kunnen helpen om een goede start te maken in het voortgezet onderwijs. Onze kinderen zijn erg afhankelijk van de school voor hun ontwikkeling, niet alleen op taalgebied, maar ook cultureel en maatschappelijk.’
Vernieuwend Niveaulezen
Al voordat de pilot van start ging, is de school begonnen met leesbeleid. ‘Met behulp van donorgeld uit verschillende activiteiten hebben we het boekenbestand kunnen opschonen en aanvullen. Iedere ochtend wordt hier op school gelezen. Dat doen we met tutoren. De leerlingen uit de groepen 7 en 8 lezen met jongere kinderen. We gaan Vernieuwend Niveaulezen invoeren. In januari worden de leerkrachten daarvoor geschoold.’Vernieuwend Niveaulezen gaat uit van het leesplezier. We hebben daarom ook de leerlingen betrokken bij de selectie van boeken. Ook voor de kinderen die nog niet zo vlot lezen moeten er interessante boeken zijn.’
Van E naar D
Er is al enige vooruitgang te bespeuren. Op de Drieminutentoets in oktober zijn bijna alle leerlingen vooruitgegaan. ‘Er is een verschuiving van E naar D en van D naar C’, zegt Ram. ‘Omdat we nog maar net begonnen zijn, is er nog niet zo heel veel van te zeggen, maar het begin is er.’ De gegevens van de Drieminutentoets vormen, samen met andere gegevens uit het leerlingvolgsysteem, onderwerp van de groepsbesprekingen.
Nulmeting
Een van de leerkrachten van groep 2-3 is in opleiding tot intern begeleider. Zij onderzoekt nu wat de minimale eisen zijn om het leesonderwijs in groep 3 succesvol te laten verlopen. ‘Het gaat over letterkennis, woordenschat, maar ook leerbereidheid, luistert een kind graag naar een verhaal, laat het zich graag voorlezen.’ Veel kleuters hebben een flinke achterstand in taalontwikkeling.’ ‘Iedere kleuter wordt na drie maanden getoetst. Dan hebben we een soort nulmeting. Dat is het startmoment, met dat niveau gaan we verder.’
Nieuwe taalmethode
De Troubadour oriënteert zich nu op een nieuwe taalmethode, die volgend schooljaar moet worden ingevoerd. ‘Dan hebben we het Vernieuwend Niveaulezen onder de knie en kunnen we een nieuwe methode invoeren. We hebben met elkaar besproken wat de criteria moeten zijn en binnenkort gaan een paar leerkrachten naar presentaties van verschillende methoden. Aan de hand van de bevindingen laten we in januari een paar zichtzendingen komen om in de klas uit te proberen.’ Criteria die wij daarbij hanteren zijn bijvoorbeeld of er ook voor kleuters en groep 3 materiaal is en wat de methodes opleveren. ‘Bij het uitproberen kan de leraar bekijken of de handleiding helder is, hoeveel voorbereiding het kost, hoe het aanslaat bij de leerlingen en wat de toetsresultaten zijn.’
Klein team
In een wat grotere school kunnen leerkrachten van dezelfde groepen bij elkaar ideeën opdoen, de leerkracht van De Troubadour moet regelmatig zelf het wiel uitvinden. ‘Natuurlijk overleggen we wel met de leerkrachten van de andere locaties, maar omdat de scholen verschillende onderwijsconcepten hanteren, kan dat ook niet altijd,’ vertelt Ram. ‘Iedere school heeft toch heel sterk een eigen cultuur.’ Maar de kracht van dit kleine team is de onderlinge openheid en de manier waarop men elkaar steunt.
Ouders
Aan ouderbetrokkenheid wordt speciaal aandacht geschonken. ‘Wij laten ouders in het begin van het schooljaar naast hun kind plaatsnemen in de schoolbank, samen werkjes maken bijvoorbeeld. Dan ervaren ze waar hun kind mee bezig is. Het gevolg is dat de ouderavond beter wordt bezocht, want dan willen ze ook graag meer uitleg hebben.’
Succesfactoren
Wat maakt dat de Taalpilot op de Troubadour een succes wordt? Ram: ‘Ieder kind moet een goede onderwijskans hebben. Daar staan we allemaal achter. Ten tweede: we willen de talenten van ieder kind benutten. En als laatste, en dat is ook heel belangrijk: personeel en leerlingen gaan met veel plezier naar school.’
Pilots Taalbeleid Onderwijsachterstanden, 4 december 2007
|
|
Implementatiekoffer