Deelnemende scholen in Arnhem
Pilots Taalbeleid Onderwijsachterstanden
In augustus 2007 zijn tien basisscholen in de gemeente Arnhem gestart met een driejarig verbetertraject gericht op het taal-/leesonderwijs in het kader van de Pilots Taalbeleid Onderwijsachterstanden.
Deze pilots komen voort uit de discussie tussen de Tweede Kamer en de minister van onderwijs over de herziening van de gewichtenregeling. Door invoering van de nieuwe gewichtenregeling kunnen scholen met veel doelgroepleerlingen minder middelen inzetten, waardoor o.a. de uitvoering van taalbeleid in gevaar dreigt te komen. Om dit te voorkomen zijn de pilots taalbeleid onderwijsachterstanden gestart.
In 2006 – 2007 is gestart met een voorbereidingsjaar in de G4 (Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, Den Haag).
In 2007 – 2008 zijn veertien andere gemeenten, waaronder Arnhem, met de pilots gestart.
Het doel van de pilots is om het taal- en leesonderwijs van de school een substantiële impuls te geven door o.a. individuele professionalisering, teamscholing en aanschaf van nieuwe leermiddelen.
Hiervoor hebben alle deelnemende scholen een plan opgesteld dat goedgekeurd is door het platform Primair Onderwijs. Stichting PAS is verantwoordelijk voor het monitoren van de uitvoering van de pilots en het verzamelen van gegevens voor de landelijke monitor. De plannen worden jaarlijks bijgesteld op basis van de resultaten.
Het lectoraat “Preventie leesproblemen’ van de Hogeschool Utrecht is door het platform gevraagd om landelijk onderzoek te doen naar de resultaten.
Op www.schoolaanzet.nl is meer te lezen over de verschillende landelijke pilots.
Hieronder volgt een korte weergave van de aanpak van de tien Arnhemse scholen.
De Witte School (153 leerlingen, 60% doelgroepleerlingen)
De school investeert vooral in woordenschatdidactiek en begrijpend lezen.
In 2007-2008 volgt het voltallige team de tweedaagse woordenschattraining van Marianne Verhallen en Dirkje van der Nulft. Op de training volgt een coachingstraject met o.a. klassenbezoeken. Daarnaast worden teambijeenkomsten georganiseerd door een taalwerkgroep rondom het thema woordenschat.
In de onderbouw wordt extra aandacht besteed aan de implementatie van Ik en Ko. In de midden- en bovenbouw staat de implementatie van Tussen de Regels centraal. Hiervoor wordt externe begeleiding ingehuurd.
De school wil aan het eind van de pilotperiode C-scores realiseren op de LVS-toetsen Woordenschat (WST) en Taal voor kleuters. Op de LVS-toets begrijpend lezen moet in het laatste pilotjaar het aantal leerlingen dat een D of E scoort met 25% zijn afgenomen t.o.v. 2006/2007.
Het Mozaiek (423 leerlingen, 86% doelgroepleerlingen, twee locaties)
De middelen die in het kader van de taalpilot ter beschikking staan worden door het Mozaiek duidelijk ingepast in de meerjarenplanning 2007 – 2011 op het gebied van taal- en leesonderwijs.
De belangrijkste speerpunten voor deze periode zijn implementatie van woordenschatdidactiek (Met woorden in de weer) en differentiatie in groep 3. Het streven is om in 2009-2010 gemiddeld een D-score op woordenschat en taal voor kleuters te realiseren. Per schooljaar wordt een werkplan gemaakt door de werkgroep Taal.
Voor 2007 – 2008 ligt de nadruk op de samenstelling van een planmatig taalaanbod voor de groepen voorschool en 1 en 2. De taalpilot middelen worden vooral ingezet voor woordenschattraining en coaching in de klas.
Dr. Dreesschool (176 leerlingen, 67% doelgroepleerlingen)
Het aantal doelgroepleerlingen is in een periode van vier jaar toegenomen van 41% naar 67%. Hierdoor is met name meer behoefte ontstaan met betrekking tot woordenschatdidactiek.
De school investeert vooral in de implementatie van woordenschatdidactiek, maar wil ook nieuwe digitale hulpmiddelen meer gaan gebruiken om zo begrippen en woorden met beeldmateriaal te kunnen ondersteunen. De middelen vanuit de taalpilot worden daarnaast ingezet voor uitbreiding van schoolbibliotheek met non-fictieboeken en de aanschaf van de nieuwe leesmethode Veilig Leren Lezen.
Hugo de Grootschool (194 leerlingen, 84% doelgroepleerlingen)
De school wil het taal- leesonderwijs verbeteren door meer aandacht voor voorbereidende taal- en leesoefeningen in groep 1 en 2 en meer differentiatie in groep 3. In de taalpilotperiode wil de school meer aandacht voor woordenschatonderwijs realiseren, met name het technisch leesonderwijs verbeteren en einddoelen per groep vaststellen. Doelstelling is om na drie jaar structureel D-scores te realiseren op een landelijk genormeerde toets voor woordenschat. In het eerste pilotjaar wordt vooral ingezet op scholing van leerkrachten m.b.t. woordenschatdidactiek.
Margarethaschool ( 158 leerlingen, 89% doelgroepleerlingen)
Kernpunt van beleid op de school is verbetering van het taal- en leesonderwijs in groep 1 tot en met 3, met de nadruk op groep 2 en 3. In dat kader is o.a. gestart met een schakelklas 2-3. In het kader van de taalpilot wordt veel aandacht besteed aan scholing van de onderbouwleerkrachten m.b.t. woordenschatdidactiek.
Doelstelling is dat het aantal individuele D en E –scores op de Toets Taal voor Kleuters in de pilotperiode daalt van 50% naar 10%. Voor groep 3 zullen de individuele D en E scores bij de laatste afname in juni op de DMT teruggebracht moeten zijn naar maximaal 5%.
Pastoor van Arsschool (156 leerlingen, 68% doelgroepleerlingen)
De school investeert vooral in begrijpend en technisch lezen. Voor technisch lezen is een nieuwe methode aangeschaft (Leesestafette). Daarnaast wordt geïnvesteerd in uitbreiding van de schoolbibliotheek.
In de periode tot 2010 wil de school meer aandacht voor en differentiatie in technisch leesonderwijs, meer aandacht voor voorbereidend lezen en duidelijker einddoelen per groep vaststellen.
In de pilotperiode moet dit ertoe leiden dat 90% van de leerlingen in groep 3 aan het eind van schooljaar AVI 2 haalt, in groep 4 AVI 5 en in groep 5 AVI 9.
Johannesschool (188 leerlingen, 62% doelgroepleerlingen)
De doelstellingen van de Johannesschool zijn vergelijkbaar met de Pastoor van Arsschool. Ook de Johannesschool investeert in de schoolbibliotheek, maar geeft daarnaast nadrukkelijk aandacht aan woordenschatdidactiek. Alle leerkrachten van de school worden hierin getraind en begeleid bij de implementatie.
De leescultuur moet door diverse activiteiten, zoals voorlezen en het creëren van leeshoeken, een structurele impuls krijgen. Dit moet leiden tot verbetering van het leesniveau (95% leerlingen groep 3 AVI 2) en vergroting van het leesplezier.
OLV Van Lourdesschool ( 165 leerlingen, 70% doelgroepleerlingen)
Het beleid van de Lourdesschool is erop gericht om door middel van verbetering van de woordenschatdidactiek, de invoering van een nieuwe leesmethode en verbetering van de leerkrachtvaardigheden het taal- en leesonderwijs te verbeteren. In groep ½ wordt gewerkt volgens de principes van Kaleidoscoop. Door plan-do-review activiteiten wordt zowel actief als reflectief leren gestimuleerd. Deze basis wordt uitgebouwd in de groepen 3 tot en met 8. Hierdoor leveren leerlingen zelf een belangrijke bijdrage aan de formulering en evaluatie van hun eigen taaldoelen. De school werkt met een opgeleide taalcoördinator. In alle groepen wordt gebruik gemaakt van het protocol leesproblemen en dyslexie.
De Vlindertuin (65 leerlingen, 85% doelgroepleerlingen)
De kernpunten van het beleid zijn gericht op verbetering van begrijpend lezen, woordenschatontwikkeling en technisch lezen. De school wil meer aandacht besteden aan voorbereidend leesoefeningen en uitbreiding van de woordenschat in groep 1 en 2. Zowel voor begrijpend lezen als technisch lezen wordt een nieuwe methode ingevoerd. Voor groep 1/ 2 wordt de methode Schatkist vervangen door de nieuwste versie.
IBN-i-SINA (154 leerlingen, 76% doelgroepleerlingen)
Het taalbeleid van de school is vooral gericht op onderwijs aan anderstaligen vanuit een NT2-didactiek. In alle groepen wordt de komende jaren gewerkt aan de invoering van een N2-didactiek. Daarnaast zijn in het schoolplan prestatie-indicatoren opgenomen voor het verwerven van de Nederlandse taal en woordenschat.
Voor de implementatie van NT2-didactiek wordt gebruik gemaakt van klassenconsultatie en coaching.
Harald Weessies, Projectcoördinatie Taalpilots en Schakelklassen
Stichting PAS, april 2008
|
|
Implementatiekoffer