Onderzoek
Nieuw wetenschappelijk onderzoek
Werkwoordspelling, leren lezen met verbeeldingskracht en beter leren schrijven zijn de onderwerpen waarnaar wetenschappers de komende tijd nieuw onderzoek gaan doen. De Programmaraad voor het onderwijsonderzoek, onderdeel van NWO, heeft in november subsidie toegekend aan vier nieuwe onderzoeksprogramma's.
Praten over prentenboek goed voor emotionele ontwikkeling
Kleuters krijgen complexe emoties als verlegenheid en jaloezie beter in de gaten als leerkrachten zich meer opstellen als meelezer dan als voorlezer bij het lezen van prentenboeken. Dat blijkt uit onderzoek van Aletta Kwant, die op 10 november 2011 aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveert. Kwant ontwikkelde een specifiek voorleesprogramma en onderzocht welke prentenboeken het meest geschikt zijn voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van kleuters.
Taalachterstand Nederlands-Marokkaanse kinderen vooral door gebrekkige academische taal
Kinderen van Marokkaanse en Turkse afkomst kampen met een taalachterstand omdat zij thuis gebrekkig 'academische' taal verwerven: praten over abstracte dingen die het dagelijks leven overstijgen en het gebruiken van complexe zinnen. Leraren praten ook vaak in te simpele zinnen tegen deze kinderen. Gerichte taalactiviteiten van leraren en ouders zijn nodig, legt Mohammadi Laghzaoui uit in zijn promotieonderzoek.
Woordenschatontwikkeling in het basisonderwijs
[PDF
1399 Kb
]
Leerlingen kennen aan het eind van het basisonderwijs te weinig woorden. Dat geldt voor alle kinderen, maar voor kinderen van niet-Nederlandstalige ouders is de achterstand nog groter. Dat blijkt uit een inventarisatie van onderzoek naar de woordenschat van kinderen van Helge Bonset en Mariëtte Hoogeveen, uitgegeven door SLO.
Allochtone leerlingen lopen achterstand in
Allochtone leerlingen die de basisschool beginnen met een achterstand, lopen deze voor het einde van groep 8 voor een flink deel in. Autochtone achterstandsleerlingen raken in de loop van het basisonderwijs juist verder achterop. Dit blijkt uit een studie van het Kohnstamm Instituut en het ITS.
Tijdig onderkennen taalstoornis voorkomt verwijzing naar speciaal onderwijs
Tijdige signalering en behandeling van een taalstoornis door middel van systematische screenings op het consultatiebureau leidt tot minder kinderen in het speciaal onderwijs en tot betere taalvaardigheid. Dit en meer concludeert Heleen van Agt, onderzoeker aan de afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg van het Erasmus MC, in haar proefschrift Language disorders in children: impact and the effects of screening’.
Leestempo dyslectische kinderen kan omhoog
Als je dyslectisch bent, lees je trager. Uit onderzoek van Patrick Snellings, Aryan van der Leij, Peter F. de Jong en Henk Blok blijkt dat kinderen met dyslexie ook moeite hebben met het snel herkennen van klanken.
Prentenboeken voorlezen
Kleuters leren genieten van literatuur door het voorlezen van prentenboeken. Dat blijkt uit het proefschrift Prentenboeken lezen als literatuur.
Tweetaligheid niet van invloed op schooltaalvaardigheid
Marokkaanse en Turkse kleuters leren het beste 'schooltaalwoorden' als hun ouders hen veel voorlezen en met hen praten, blijkt uit het onderzoek naar de invloed van tweetaligheid op de taalontwikkeling van kinderen van 0 tot 6 jaar.
Schooltaal leren aan jonge kinderen
Lotte Henrichs gaf een masterclass op de conferentie Scholen voor Morgen over schooltaal. Leerkrachten moeten aandacht besteden aan de taal die ze gebruiken. Woorden als 'resultaat' , of zinnen met oorzaak-gevolg-constructies, zijn niet vanzelfsprekend bekend.
Serieus praten met kinderen goed voor taalkennis
De manier waarop volwassenen peuters en kleuters benaderen tijdens gesprekken, is van grote invloed op hun taalverwerving. Wie jonge kinderen toespreekt als volwaardige gesprekspartners legt al vroeg de kiem voor 'schooltaal', zegt promovenda Lotte Henrichs.
Elke esm-leerling een competente lezer?
[PDF
448 Kb
]
Afstudeerscriptie van Lieneke Ritzema. Ook bij esm-leerlingen kan met fonemisch bewustzijn en letterkennis een fundament voor lezen worden gelegd. Het kost wel meer tijd.
Spectaculaire leesresultaten bij cluster-4 leerlingen
Tessa Egbertsen, studente van Hogeschool Edith Stein/OCT, heeft met haar afstudeeronderzoek spectaculaire resultaten behaald op het gebied van het verbeteren van de leesresultaten van zwakke lezers. In korte tijd, namelijk één maand, heeft zij de leesresultaten van een groep leerlingen uit een moeilijke doelgroep zo verbeterd dat deze op leestoetsen zeer sterk vooruit gingen.
Schakelklas bestrijdt taalachterstanden effectief
[PDF
864 Kb
]
De zogenoemde schakelklas, waarin kinderen met een taalachterstand gedurende een jaar extra taalles krijgen, helpt bij het verbeteren van hun taalvaardigheid. Er is geen negatief effect op rekenen, en het werkt ook positief op het zelfbeeld van de kinderen.
Onderzoek SLIM
SBO-scholen en SO-scholen cluster 2 en 4 die de leesprestaties van hun leerlingen willen verbeteren kunnen zich aanmelden voor deelname aan het onderzoek SLIM. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door het Expertisecentrum Nederlands.
Onderwijs Bewijs
Het Ministerie van OCW voert een actieprogramma uit om uit te zoeken wat echt werkt. Binnen het actieprogramma Onderwijs Bewijs krijgen de kenners (onderwijsveld en wetenschap tezamen) de kans om te experimenteren met innovaties op specifieke thema’s in het onderwijs. Daarvoor is 25 miljoen euro ter beschikking. Achttien onderzoeksvoorstellen, waaronder zes op het gebied van taalonderwijs, zijn gehonoreerd. In het najaar van 2009 volgt een tweede ronde.
Ho stop, eerst nadenken
[PDF
1804 Kb
]
Actieonderzoek als veranderingsmethodiek bij het verminderen van taalachterstanden bij autochtone leerlingen in het basisonderwijs. Het verslag van dit project geeft een goed beeld van leerkrachten die op intensieve wijze met taalachterstand aan de gang gaan.
Ontwikkeling van fonologisch bewustzijn
[PDF
811 Kb
]
De vaardigheid om klanken te herkennen - fonologisch bewustzijn - is een goede graadmeter om het risico op leesproblemen te voorspellen. Dit schrijft Judith Vloedgraven in haar proefschrift Development of phonological awareness in relation to literacy. Radboud Universiteit, Nijmegen 2009.
Risicolezers in groep 3
[PDF
242 Kb
]
Leerlingen in groep 2 die in januari laag scoren op klankbewustzijn, geen letters kunnen benoemen, e.d. kunnen het beste in groep 3 meteen als risicolezer worden beschouwd. Dat schrijft Geert Braaksma in zijn onderzoek .
Vloeiend lezen
Beschrijving van verschillende didactische vormen om kinderen vloeiend te leren lezen.
vloeiend lezen
[PDF
905 Kb
]
Woorden beklijven met digitaal woordenschatspel
Kinderen die oefenen met het digitale programma ‘Woordenschat’ gaan zienderogen vooruit. Zij leren in korte tijd veel woorden en onthouden de geleerde woorden ook, ontdekte leerkracht Lucy Corstiaensen.
Woorden beklijven met digitaal woorenschatspel
Beginnende geletterdheid bij kleuters
Kleuters met laagopgeleide (allochtone) ouders lopen een leesachterstand op doordat leerkrachten denken dat 'letters leren' nog te veel van ze vergt. Ook gaan veel leerkrachten er ten onrechte van uit dat laag opgeleide ouders geen belangstelling hebben voor het leren lezen van hun kinderen.
Vooroordelen leerkrachten versterken taalachterstand jonge kinderen
Kleutertje, lees maar
[-
224 Kb
]
Verantwoord voorlezen
[PDF
50 Kb
]
Zorgleerlingen basisonderwijs
Ruim een kwart van de leerlingen in het basisonderwijs (26%) is volgens hun leerkracht een zorgleerling. Bij rond viervijfde van deze zorgleerlingen constateert de leerkracht een combinatie van problemen. Het vaakst gaat het om een achterstand in taal/rekenen en een problematische werkhouding.
Zorgleerlingen en leerlingenzorg
[PDF
1580 Kb
]
Onderwijs op peil? Samenvattend overzicht van 20 jaar PPON.
In de afgelopen twintig jaar is het niveau van het onderwijs gelijk gebleven. Onderzoekers stellen vast dat maar de helft van de leerlingen een voldoende niveau bereikt op taal en rekenen.
Onderwijs op peil? Samenvattend overzicht van 20 jaar PPON
[PDF
345 Kb
]
Over de drempels met taal en rekenen
Hoofdrapport van de Expertgroep Doorlopende Leerlijnen taal en rekenen. De epxertgroep pleit voor het invoeren van gestandaardiseerde niveaus van taal en rekenen. Over de onderdelen taal en rekenen zijn aparte deelrapporten gemaakt.
Over de drempels met taal en rekenen
[PDF
3356 Kb
]
Over de drempels met taal
[PDF
2351 Kb
]
Leesvaardigheid gedaald
Leerlingen van 9 en 10 jaar lezen minder goed dan vijf jaar geleden. Leerlingen van allochtone afkomst presteren nog steeds even slecht bij begrijpend lezen.
PIRLS 2006 Rapport Nederland
[PDF
1428 Kb
]
Persbericht Expertisecentrum Nederlands
[MS-Word
21 Kb
]
Onderadvisering in beeld
Ongeveer vijf procent van de leerlingen krijgt een lager advies voor het vo, dan op grond van hun prestaties verwacht kan worden. Dit komt bij autochtone achterstandsleerlingen vaker voor dan bij kinderen met allochtone ouders. Een te laag advies heeft substantiële nadelige gevolgen voor de schoolloopbaan.
Onderadvisering in beeld
[PDF
518 Kb
]
Ouders scholen en diversiteit
Onderzoek naar het omgaan met ouders op scholen met veel allochtone leerlingen. Aanbeveling 1: Maak concrete afspraken met ouders over wederzijdse verantwoordelijkheden.
Ouders scholen en diversiteit
[PDF
1078 Kb
]
Communicatie met allochtone ouders, onderzoek
Bij leerkrachten staat een negatieve beeldvorming soms communicatie met allochtone ouders in de weg.
Terug naar de basis. Universiteit van Leiden
[PDF
1100 Kb
]
PPON: Leesvaardigheid gewichtenleerling zorgelijk
De leesvaardigheid van leerlingen in groep 8 is tussen 1998 en 2005 nauwelijks veranderd. Het verschil tussen ongewogen en gewichtenleerlingen is groot.
De belangrijkste resultaten uit het peilingsonderzoek
[PDF
568 Kb
]
Meer informatie over de Peilingsonderzoeken voor Nederlandse taal
Beter lezen in gemixte klas
Leerlingen leren beter begrijpend lezen in een klas met zowel goede als slechte lezers.
Persbericht ’Leerling leest beter in gemixte klas’
Kleuters niet aanspreekbaar
Eén op de vijf leerlingen van groep 1 en 2 zijn niet aanspreekbaar in het Nederlands.
Wat kun je leren als taal een probleem is
[PDF
307 Kb
]
VVE en absolute beginners
Peuters die minder dan duizend woorden kennen steken niet veel op van de Vve- programma’s Piramide en Puk & Ko.
Absolute beginners
‘Taaltoets voor peuter niet nodig’
Een taaltoets voor driejarige peuters is of onnodig, of te laat, vindt orthopedagoog Pieter Kousemaker.
Een taaltoets voor alle peuters?
Kinderen boeken taalwinst in schakelklassen
Schakelklaskinderen doen het beter dan vergelijkbare kinderen in de controlegroep. Voor allochtone kinderen geldt dat sterker dan voor autochtone.
De opbrengsten van de pilotschakelklassen. Samenvatting
[PDF
97 Kb
]
www.schakel-klassen.nl
Nieuwe Kansen voor taalonderwijs aan anderstaligen
Tapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Auteurs: Y. Emmelot, E. van Schooten, Y. Timman
M. Verhallen en S. Verhallen. Den Haag, juni 2001
Nieuwe kansen voor taalonderwijs aan anderstaligen
[PDF
525 Kb
]
|
Implementatiekoffer