Taalpilots

Kennis delen is kennis vermenigvuldigen. Dat is de belangrijkste boodschap van staatssecretaris Sharon Dijksma, PO-Raad-voorzitter Kete Kervezee en de Canadese onderwijskundige Joanna Quinn. Zij spraken op de conferentie In gesprek over de onderwijspraktijk op maandag 23 maart 2009. Een impressie.

‘Kennis delen is kennis vermenigvuldigen’, houdt staatssecretaris Sharon Dijksma haar gehoor voor in haar inleiding van de eerste dag van de conferentie In gesprek over de onderwijspraktijk. Deze dag is gewijd aan het taalonderwijs. Aanwezig zijn ruim 400 leerkrachten, schoolleiders, intern begeleiders, bestuurders en schoolbegeleiders. ‘De Pilots Taalbeleid Onderwijsachterstanden leveren goede inzichten op, en via de taalleesverbetertrajecten verspreiden we de succesvolle aanpakken. Daarnaast zijn er basisscholen die zonder extra geld goede resultaten boeken.’

Lobbyisten
Als je kiest voor inzet op taal en rekenen, en je houdt je leerlingenresultaten goed bij, dan heb je niet altijd tijd voor allerlei andere dingen die de maatschappij bedenkt. ‘Op een school komen iedere dag lespakketten binnen. Soms zelfs met instemming van het ministerie, hoewel wij erg ons best doen om lobbyisten buiten de deur te houden. Maar u kiest zelf wat u wel en niet gaat doen, al die extra pakketten zijn niet verplicht.’ 

Vergissen
In een filmpje laat de Canadese onderwijskundige Joanne Quinn vervolgens zien hoe geringschattend leerkrachten zich hebben uitgelaten over mensen als Nelson Mandela, Moeder Theresa en Toon Hermans. Zo kun je je dus vergissen. Quinn is uitgenodigd op deze conferentie te vertellen over de kwaliteitsverbetering in Ontario. ‘Op alle niveaus is inzet nodig’, zegt Quinn. ‘In Ontario is in 2003 als doel gesteld dat tachtig procent van de leerlingen gediplomeerd het voortgezet onderwijs zou verlaten. Daarvoor moest ook het taal en rekenonderwijs op de basisschool versterkt worden.’

Sleutelfactoren
De belangrijkste sleutelfactoren, zegt Quinn, zijn het stellen van ambitieuze doelen, ontwikkelingen laten ondersteunen door experts, gezamenlijk optrekken met leerkrachten, schoolleiders en bestuurders en verdere professionalisering van leerkrachten. ‘Ieder deed zijn eigen ding. Nu gebruiken we ‘evidence based’ materiaal en hebben we een consistentere aanpak.’ Ook aandacht voor zwakke leerders, het gebruik van leerlingenresultaten en onderzoek zijn sleutelfactoren voor succes.

Risico’s
De aanpak leidt tot succes. In 2008 haalde 77 procent van de leerlingen een diploma. Ook zijn er 800 van de duizend zwakke scholen in Ontario uit het slop getrokken. ‘Leraren praten met elkaar over wat ze precies doen in de klas. Ze vergelijken iedere drie tot zes weken de gegevens van leerlingen:  hoe waren de resultaten voor en hoe na de instructie- en oefenperiode?’ Ook werken leraren samen in een groep, waarbij wordt uitgeprobeerd hoe een bepaalde aanpak voor een bepaalde leerling werkt. ‘We werken samen met alle niveaus’, zegt Quinn tot slot. ‘Daarbij nemen we ook risico’s. Maar omdat we die aandurven, maken we samen het verschil.’

Treurig
‘Met te weinig bagage staat een kind een treurige levensloop te wachten’, zegt PO-Raad-voorzitter Kete Kervezee in de laatste plenaire presentatie. ‘Met een leerachterstand de basisschool verlaten betekent vastlopen in het vervolgonderwijs, criminaliteit, een beroerde positie op de arbeidsmarkt en veel contact met de kredietbank.’ Daarom: taal- en rekenonderwijs is essentieel, maar sociale competenties mogen niet ontbreken. ‘We zijn gedreven, maar we hebben niet alle antwoorden. Een driedaagse conferentie is een uitgelezen kans om te leren van elkaar. Door te delen kun je vermenigvuldigen.’